De samenwerking tussen OpenGemeenten en OpenStad maakt het mogelijk om participatie direct te integreren in de bestaande gemeentelijke website, op de plek waar inwoners nu al informatie vinden over projecten en plannen.
Gemeente Barneveld kiest nu als achtste OpenGemeente voor deze aanpak en gaat de participatiewidgets van OpenStad integreren in de eigen TYPO3-website. Gemeenten Bloemendaal, Deventer, Heemstede, Katwijk, Nieuwegein, Veenendaal en Westland gingen Barneveld al voor.
Participatie wordt steeds belangrijker
Met de Wet versterking participatie op decentraal niveau moeten gemeenten uiterlijk 1 januari 2027 een participatieverordening vaststellen. Veel gemeenten gebruiken dit moment om hun participatiebeleid en -aanpak opnieuw vorm te geven. Daarbij komt ook de vraag op tafel: hoe organiseer je participatie op een manier die laagdrempelig, transparant en goed vindbaar is voor inwoners? Digitale participatie maakt dat mogelijk.
Doe het op de plek waar inwoners al zijn
Veel gemeenten denken bij digitale participatie al snel aan een apart participatieplatform naast de gemeentelijke website. Vaak vanuit de gedachte dat participatie niet goed binnen de bestaande website kan worden geïntegreerd. Maar dat kan dus wel. Met de oplossing van OpenStad en OpenGemeenten voeg je participatietools direct toe aan de gemeentelijke website.
Door participatie juist op die plek mogelijk te maken, blijft de ervaring herkenbaar, betrouwbaar en toegankelijk. Daar zoeken inwoners informatie over projecten en plannen in hun buurt. Voor de organisatie verlaagt dit ook de drempel om participatie in te zetten. Je werkt in de bestaande websiteomgeving, voorkomt dubbele content en extra beheer, en plaatst participatie direct bij de projectinformatie waar het over gaat.
“We vinden het belangrijk dat inwoners online kunnen participeren op de plek die voor hen logisch voelt: de plek waar de complete projectinformatie te vinden is. Daarom kiezen we niet voor losse participatiesites, maar voegen we participatieve onderdelen toe aan onze hoofd- en themasites. Dankzij de integratie van OpenStad en OpenGemeenten kunnen we de participatie‑klantreis optimaal inrichten.”
– Astrid Oostveen, strategisch adviseur online media bij Gemeente Deventer
Het beste van twee werelden
Met OpenGemeenten en OpenStad haal je het beste van twee werelden in huis:
- Je blijft werken met het eigen CMS en de gemeentelijke website volgens de standaarden van OpenGemeenten.
- Je integreert de participatiewidgets van OpenStad om inwoners te laten meedenken: enquête invullen, reacties plaatsen, stemmen, ideeën insturen of pins op een kaart.
De widgets vormen samen een flexibele toolkit voor digitale participatie, volledig in de huisstijl van jouw organisatie. Benieuwd hoe deze tools werken? Op de website van OpenStad kun je alle widgets zelf uitproberen.
Hoe werkt het in de praktijk?
De integratie in OpenGemeenten is bewust eenvoudig gehouden. Er is een extensie ontwikkeld waarmee redacteuren gemakkelijk widgets op een webpagina kunnen plaatsen:
- Je maakt een participatiewidget, zoals een enquête of interactieve kaart, op maat in het admin panel van OpenStad en kopieert de URL van de widget.
- Je voegt de URL van de widget toe aan een contentelement op de webpagina waar je de widget wil tonen. De widget toont direct, inclusief alle functionaliteit.
- De vormgeving van de widget wordt precies overgenomen zoals deze door OpenStad is aangeleverd. Het is mogelijk om meerdere widgets op één pagina te plaatsen, zolang de URLs verschillend zijn.
Alle gegevens die bezoekers invullen worden verwerkt in OpenStad, terwijl de gemeentelijke website gewoon in het bestaande CMS blijft functioneren. Zo blijft de website het centrale punt voor informatie én participatie.
4 manieren om participatie te integreren
Digitale participatie kun je op verschillende manieren vormgeven. Welke aanpak het beste past, hangt af van de digitale strategie van jouw gemeente, de rol van de website en de manier waarop projecten en participatie worden georganiseerd.
1. Widgets op bestaande projectpagina’s
Heb je op de gemeentewebsite al projectpagina’s waar inwoners worden geïnformeerd over plannen, projecten of ontwikkelingen? Dan kun je participatie eenvoudig toevoegen door OpenStad-widgets op deze bestaande pagina’s te plaatsen.
Inwoners kunnen dan direct op dezelfde plek reageren, ideeën indienen, stemmen of een vraag beantwoorden. Zo wordt een informatieve projectpagina meteen ook een plek waar inwoners kunnen meedenken en meedoen.
2. Participatieplatform binnen de gemeentewebsite
Wil je inwoners een duidelijk overzicht geven van alle projecten waarbij zij kunnen meedenken of meepraten? Binnen de gemeentewebsite kan een centraal overzicht worden ingericht met alle lopende participatieprojecten.
Per project is zichtbaar wat de status is en waar inwoners hun mening kunnen geven. Vanuit dit overzicht gaan inwoners direct naar de projectpagina waar zij kunnen meedoen.
“Doordat digitale participatie nu onderdeel is van onze bestaande hoofd- en themasites, wordt het voor collega’s veel vanzelfsprekender om de mogelijkheden uit OpenStad via OpenGemeenten in te zetten.”
– Eline van Lent, specialist digitale participatie en communicatie bij Gemeente Deventer
3. Themasite voor grote projecten
Werk je aan een groter project of programma dat te omvangrijk is voor een standaard projectpagina? Denk bijvoorbeeld aan een gebiedsontwikkeling of een meerjarig programma. In dat geval kan een aparte themasite worden ingericht volgens de standaarden van OpenGemeenten.
Zo ontstaat er meer ruimte voor uitgebreide informatie, visualisaties en interactie, terwijl inwoners nog steeds eenvoudig kunnen meedenken via de participatiewidgets van OpenStad.
4. Multisite voor alle (participatie)projecten
Wil je de gemeentelijke website vooral een toptakenwebsite laten blijven en projectcommunicatie en participatie op een andere plek organiseren? Dan kan naast de gemeentewebsite een apart projecten- en participatieplatform worden ingericht met OpenGemeenten.
Op dit platform worden alle projecten en participatiemogelijkheden gebundeld en kan je bijvoorbeeld per wijk in dezelfde stijl een aparte subsite lanceren. Inwoners krijgen zo één duidelijke plek waar zij alle projecten kunnen volgen en direct kunnen meedoen.
Samenwerking
De integratie van participatiewidgets in gemeentelijke websites is mogelijk dankzij de samenwerking tussen OpenGemeenten en OpenStad door Draad.
Over het OpenGemeenten Concept
OpenGemeenten is het gezamenlijke concept voor toegankelijke, veilige en betrouwbare gemeentelijke websites, gebouwd op het Europese open source CMS TYPO3. Meer dan 35 gemeenten werken met het concept.
Nieuwe functionaliteiten worden direct voor alle deelnemers beschikbaar gesteld, met een 100% WCAG-garantie op technische toegankelijkheid. De aangesloten gemeenten vormen een actieve community die kennis deelt en richting geeft aan de doorontwikkeling.
Juist de gedeelde architectuur maakt het mogelijk om oplossingen als de participatiewidgets van OpenStad snel op alle websites te integreren.
Over OpenStad door Draad
OpenStad is een open source participatieplatform waarmee publieke organisaties inwoners op een laagdrempelige en transparante manier invloed geven op beleid en projecten.
Het platform bestaat uit krachtige en flexibele participatiewidgets. De actieve community van meer dan 50 publieke organisaties werkt samen aan onderhoud en beheer, doorontwikkeling en deelt praktijkvoorbeelden en kennis.
Binnen de community werkt Draad samen met ontwikkelaars van Gemeente Amsterdam aan onderhoud, beheer en doorontwikkeling.
Draad is sinds 2019 implementatiepartner van OpenStad. We helpen organisaties bij de technische installatie, hosting, onderhoud en beheer van OpenStad.
Met onze ervaring als digitale participatiespecialist ondersteunen we ook bij het succesvol inzetten van digitale participatie, van strategie tot uitvoering. Van het kiezen van de juiste participatieaanpak en tools tot het volledig inrichten van participatieprojecten met widgets en content.
Daarbij helpen we om digitale participatie structureel onderdeel te maken van de organisatie. Door teams te enthousiasmeren en activeren, kennis te vergroten en sterke werkprocessen op te zetten. Zo zorgen we ervoor dat organisaties niet alleen starten met OpenStad, maar ook structureel en succesvol gaan gebruiken.
Vraag een demo en gesprek aan
Benieuwd hoe digitale participatie binnen jouw gemeentelijke website kan werken?
OpenGemeenten en Draad geven graag een gezamenlijke demo waarin we de vier manieren van integratie laten zien en je ontdekt wat er mogelijk is met de widgets van OpenStad. Samen kijken we welke aanpak het beste past bij de digitale strategie, wensen en werkwijze van jouw gemeente.
Neem contact op met David Bos of Jan-Thijs Oosterhoudt.
David Bos | bos@draad.nl | 06-82061656
Jan-Thijs Oosterhoudt | jan-thijs@opengemeenten.nl| 06-38519017
